
Azure’a geçiş süreci, birçok işletmede sanal makinelerin bulut ortamına taşınmasıyla başlıyor. Ancak projenin maliyetini, performansını ve başarısını belirleyen temel unsur, taşıma işleminden önce gerçekleştirilen Azure’a geçiş öncesi analiz çalışmalarının kapsamı oluyor. Microsoft’un Cloud Adoption Framework metodolojisi, buluta geçişi hazırlık, değerlendirme, dağıtım ve yayınlama aşamalarından oluşan bir döngü olarak ele alıyor. Değerlendirme aşamasında maliyet hesaplamalarının ve modernizasyon seçeneklerinin yanı sıra dağıtım araçları, kullanıcı davranışları ve uygulama bağımlılıkları da inceleniyor. Bu analizlerin eksik yapılması, geçiş sonrasında performans sorunlarına, beklenmeyen maliyetlere ve hizmet kesintilerine yol açabiliyor. Bu nedenle Azure geçiş planlaması kapsamında üç temel analiz adımının tamamlanması gerekiyor.
Birinci Analiz: Uygulama Bağımlılıklarını ve Altyapı Envanterini Haritalayın
Azure’a geçiş projelerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, bağımsız çalıştığı düşünülen bir uygulamanın gerçekte başka sunuculara, veri tabanlarına veya ağ bileşenlerine bağlı olmasıdır. Bu bağlantıların geçiş öncesinde belirlenmemesi, uygulamanın bazı bileşenlerinin eski altyapıda kalmasına ve taşıma sonrasında hizmet kesintilerine neden olabilir. Bu nedenle ilk analiz aşamasında envanter haritalama çalışması yürütülmeli ve tüm uygulama bağımlılıkları ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılmalıdır.
Azure Migrate, bağımlılık analizi için aracısız ve aracı tabanlı olmak üzere iki farklı yöntem sunuyor. Aracısız analiz, sunucular arasındaki TCP bağlantı verilerini beş dakikalık aralıklarla toplayarak ek bir yazılım yüklemeden iletişim ilişkilerini haritalandırıyor. VMware, Hyper-V, fiziksel sunucular ve AWS ile GCP gibi diğer genel bulut ortamlarında çalışan sunucular bu yöntemle analiz edilebiliyor. Eylül 2025’te duyurulan yeni deneyim kapsamında, ön koşul kontrollerini karşılayan Azure Migrate cihazlarının keşfettiği 1.000 sunucuya kadar bağımlılık analizi otomatik olarak başlatılıyor. Bu süreçte yöneticilerin analizi ayrıca etkinleştirmesi gerekmiyor.
Aracı tabanlı analiz ise bağlantı sayısı, gecikme süresi ve veri aktarımı gibi daha ayrıntılı ölçümler sağlıyor. Ancak bu yöntemin kullanılabilmesi için analiz edilecek sunuculara Azure Monitor Agent ve Dependency Agent yüklenmesi gerekiyor. Kurumlar, analiz yöntemini mevcut altyapılarına, ihtiyaç duydukları veri ayrıntısına ve güvenlik politikalarına göre belirlemeli.
Bağımlılık haritası oluşturulmadan gerçekleştirilen bir geçiş, uygulamanın ihtiyaç duyduğu veri tabanı veya ağ bileşenlerinin eski ortamda kalmasına neden olabilir. Bu tür eksiklikler, geçiş riskleri arasında yer alan bağlantı hatalarını ve hizmet kesintilerini artırıyor. Envanter çalışması yalnızca fiziksel ve sanal sunucularla sınırlı tutulmamalı; yüklü yazılımlar, SQL Server örnekleri ve web uygulamaları da incelemeye dahil edilmeli. Böylece hazırlanan altyapı analizi çıktıları, maliyet ve dağıtım planlamasına temel oluşturuyor.
İkinci Analiz: Azure Uyumluluğunu ve Kaynak Boyutlandırmasını Değerlendirin
Azure’a geçiş öncesinde her iş yükünün bulut ortamına ne ölçüde hazır olduğunun ve hangi Azure hizmetine taşınacağının belirlenmesi gerekiyor. Azure hazır olma durumu değerlendirilmeden gerçekleştirilen taşımalarda uygulamalar, desteklenmeyen özellikler veya uyumsuz bağımlılıklar nedeniyle hedef ortamda çalışmayabilir. Bu nedenle uyumluluk kontrolleri, kaynak kapasitesi hesaplamaları ve modernizasyon gereksinimleri aynı değerlendirme sürecinde ele alınmalı.
Uyumluluk değerlendirmesi, Azure Migrate üzerinden iş yüklerini dört temel kategoriye ayırıyor:
- Azure için hazır: Herhangi bir değişiklik gerektirmeden Azure ortamına taşınabilecek iş yüklerini kapsıyor.
- Koşullu olarak hazır: Azure üzerinde çalışabilen ancak bazı özellikleri tam desteklenmeyen sistemleri içeriyor. Eski Windows Server sürümleri bu grupta değerlendirilebiliyor ve geçiş öncesinde önerilen düzeltmelerin uygulanması gerekiyor.
- Azure için hazır değil: Mevcut yapılandırmasıyla Azure’a taşınamayan iş yüklerini ifade ediyor. Örneğin 64 TB’ı aşan disk depolama alanına sahip sunucular bu kategoriye girebiliyor.
- Hazır olma durumu bilinmiyor: Yetersiz teknik veri veya eksik meta veri nedeniyle uyumluluk sonucu kesinleştirilemeyen sistemleri kapsıyor.
Bu sınıflandırma, geçiş engelleyicilerinin önceden belirlenmesini ve gerekli düzeltmelerin taşıma başlamadan planlanmasını sağlıyor. Böylece kurumlar, hangi uygulamaların doğrudan taşınabileceğini, hangilerinin güncellenmesi veya yeniden yapılandırılması gerektiğini netleştirebiliyor.
Kaynak kapasitesinin doğru belirlenmesi de uyumluluk kontrolleri kadar önemli. Boyutlandırma önerileri, şirket içindeki sunucuların mevcut kaynak tüketimini analiz ederek Azure’da ihtiyaç duyulan işlemci, bellek ve depolama kapasitesini hesaplıyor. Performans tabanlı boyutlandırma yaklaşımı; CPU ve bellek kullanımının yanı sıra disk IOPS, depolama verimi ve ağ G/Ç verilerini dikkate alıyor. Örneğin bir haftalık performans geçmişinde yüzde 95’lik dilim esas alınarak aykırı kullanım değerleri dışarıda bırakılabiliyor. Ardından belirlenen kapasiteye bir konfor faktörü eklenerek gelecekteki kaynak ihtiyacı için pay ayrılıyor.
Bu yöntem, şirket içi altyapılarda gereğinden büyük yapılandırılmış sunucuların Azure’a aynı kapasiteyle taşınmasını önlemeye yardımcı oluyor. Kurumlar, gerçek kullanım verilerine dayalı kaynak seçimiyle toplam sahip olma maliyetini azaltabilir ve gereksiz bulut kaynakları için ödeme yapmanın önüne geçebilir. SQL Server değerlendirmesi de her veri tabanı örneği için uygun Azure hedefini, uyumluluk seviyesini ve geçiş engellerini belirleyerek bu planlamayı tamamlıyor.
Uygulama modernizasyonunda ise yalnızca sunucu ve veri tabanı uyumluluğunun incelenmesi yeterli değil. Kod uyumluluk analizi, uygulamaların kullandığı programlama dillerini, kütüphaneleri ve çalışma zamanı bağımlılıklarını değerlendirerek kod düzeyinde değişiklik gereksinimlerini ortaya çıkarıyor. .NET ve Java uygulamalarında GitHub Copilot destekli uygulama modernizasyonu araçları, Python ve Node.js projelerinde ise uygun üçüncü taraf çözümler bu incelemeye katkı sağlayabiliyor. Kod uyumluluğunun geçiş öncesinde değerlendirilmemesi, sonradan ortaya çıkan modernizasyon gereksinimlerinin proje takvimini önemli ölçüde uzatmasına neden olabiliyor.
Üçüncü Analiz: Azure Geçişinin Maliyetini ve İş Gerekçesini Hesaplayın
Azure’a geçiş kararının sürdürülebilir olması için teknik uygunluğun yanında yatırımın finansal açıdan da değerlendirilmesi gerekiyor. Maliyet modellemesi ve iş gerekçesi çalışmaları, bulut ortamına geçişin ilk yatırım giderlerini, devam eden işletme maliyetlerini ve uzun vadeli finansal etkilerini ortaya koyuyor. Yalnızca donanım yenileme maliyetinden kaçınmaya odaklanan bir hesaplama, geçiş sırasında ve sonrasında oluşacak giderleri kapsamadığı için gerçekçi bir karar zemini sunmuyor.
Azure maliyet tahmini, önerilen kaynak yapılandırmalarının barındırma giderlerini seçilen Azure bölgesinin fiyatlarına, geçerli tekliflere ve lisanslama programına göre hesaplıyor. Bu aşamada Azure Hibrit Avantajı, mevcut Windows Server ve SQL Server lisanslarını uygunluk koşulları sağlandığında Software Assurance ile Azure ortamında kullanarak önemli maliyet avantajları sağlayabiliyor. Microsoft’un açıkladığı verilere göre bu avantaj, Windows Server iş yüklerinde standart kullandıkça öde fiyatlarına kıyasla yüzde 80’e kadar, SQL Server iş yüklerinde ise yüzde 85’e kadar tasarruf sağlayabiliyor.
Ancak otomatik maliyet hesaplamaları, toplam bulut giderini belirlemek için tek başına yeterli değil. Ağ veri çıkış ücretleri, ExpressRoute bağlantıları, Azure Monitor, Defender for Cloud ve yönetilen hizmet maliyetleri de bütçeye dahil edilmeli. Özellikle yüksek veri trafiği bulunan uygulamalarda ağ giderleri, ilk hesaplamalarda öngörülenden daha yüksek bir maliyet oluşturabiliyor.
Azure Migrate’in iş gerekçesi özelliği, şirket içi altyapı ile Azure ortamının toplam sahip olma maliyetini (TCO) karşılaştırıyor. Model; Azure Hibrit Avantajı’nın yanı sıra Azure üzerindeki Genişletilmiş Güvenlik Güncelleştirmeleri (ESU), Defender for Cloud ve Azure İzleyici gibi hizmetlerin sağlayabileceği maliyet avantajlarını da değerlendiriyor. Sermaye harcaması (CapEx) modelinden işletme gideri (OpEx) modeline geçişin uzun vadeli finansal etkileri ve sürdürülebilirlik göstergeleri de rapora dahil ediliyor.
Azure maliyet optimizasyonu için iş gerekçesi, kurumun tercih edeceği geçiş modeline göre hazırlanmalı. Bu kapsamda üç temel yaklaşım değerlendiriliyor:
- PaaS ile modernizasyon: Uygulamaların yönetilen Azure hizmetlerine taşınmasıyla işletim sistemi ve altyapı yönetimi sorumluluklarının azaltılması hedefleniyor.
- IaaS’ye geçiş: Mevcut sunucu ve uygulama mimarisinin büyük ölçüde korunarak Azure sanal makinelerine taşınması planlanıyor.
- Azure VMware Solution: VMware tabanlı iş yüklerinin Azure üzerinde çalıştırılması ve mevcut sanallaştırma altyapısına yakın bir geçiş modeli uygulanması amaçlanıyor.
Finansal açıdan savunulabilir bir model, şirket içi altyapının gerçek maliyetlerini eksiksiz biçimde hesaplamalı. Donanım yenileme, veri merkezi tesis giderleri, yazılım lisansları, BT personelinin operasyonel iş yükü ve iş sürekliliği harcamaları bu hesaplamaya dahil edilmeli. Geçişin sağlayacağı faydalar ise donanım yenilemesinin iptali veya kolokasyon sözleşmesinin sona erdirilmesi gibi doğrudan maliyet kaçınmaları, operasyonel verimlilik kazanımları ve stratejik faydalar olarak ayrı değerlendirilmelidir. Her fayda kalemi, gerçekleşme olasılığına ve risk düzeyine uygun iskonto oranlarıyla hesaplanmalı. Böylece Azure’a geçiş kararı, yalnızca tahmini bulut faturalarına değil, kurumun uzun vadeli finansal hedeflerine dayandırılabilir.
Üç Analizin Birlikte Değerlendirilmesi Geçiş Yol Haritasını Güçlendirir
Azure’a geçiş öncesinde gerçekleştirilen bağımlılık, uyumluluk ve maliyet analizleri birbirini tamamlayan aşamalardan oluşuyor. Bağımlılık haritası, birbiriyle bağlantılı uygulamaları ve birlikte taşınması gereken iş yüklerini belirliyor. Uyumluluk ve boyutlandırma değerlendirmesi, her iş yükü için uygun Azure hedefini ve ihtiyaç duyulan kaynak kapasitesini ortaya koyuyor. Maliyet modellemesi ise belirlenen hedeflerin finansal etkilerini hesaplayarak yatırım kararının dayanağını oluşturuyor.
Üç analiz birlikte tamamlandığında geçiş yol haritası, teknik gereksinimleri karşılayan ve finansal açıdan gerekçelendirilebilen bir plana dönüşüyor. Bu yaklaşım, bulut geçişi ve veri merkezi dönüşümü projelerinde yanlış kaynak seçimi, beklenmeyen altyapı giderleri ve geçiş sonrası performans sorunları gibi risklerin azaltılmasına yardımcı oluyor. Özellikle projenin ilk altı ayında ortaya çıkabilecek maliyet sürprizlerinin önlenmesi için analiz sonuçlarının uygulama takvimi ve bütçe planıyla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
ITSTACK ile Azure Geçiş Öncesi Analizlerinizi Güvenle Planlayın
Azure’a geçiş öncesinde bağımlılık haritalama, uyumluluk değerlendirmesi ve maliyet modellemesi, teknik uzmanlık ve koordineli bir planlama gerektiriyor. ITSTACK, Azure danışmanlık hizmetleri kapsamında mevcut altyapının envanterinin çıkarılmasından uygulama bağımlılıklarının belirlenmesine, uyumluluk ve boyutlandırma analizlerinden maliyet hesaplaması ve iş gerekçesi oluşturulmasına kadar kapsamlı destek sunuyor. Geçiş öncesi değerlendirme süreçlerini doğru verilerle tamamlayarak teknik riskleri azaltmak ve sürdürülebilir bir geçiş stratejisi oluşturmak için ITSTACK uzmanlarıyla iletişime geçebilirsiniz.


